#د_١٣_برخو_طرحه

طرحه جوړوونکی: لعل ځاځی #Lal_Zazai

ستاسو هر یو دا مسولیت دی ترڅو شیر یې کړﺉ او ټولو مسولینو، تجارانو او خلکو ته ورسیږې.

=======================

د تیلو قېمتونو کمول/ د تېلو د کیفیت کنټرول

مستقیما طرحې ته راځم!

لومړۍ برخه

١- د تېلو واردات په مکمل ډول خصوصي سکټور ته مه ورکوﺉ.

١-١ یا مکمل د تېلو د ورود قراردادونه خپله واخلﺉ.

١-٢یا سهامي یا په بل عبارت مستقیما ونډه واخلﺉ.

١-٣ یا داسې نظارت وکړﺉ چې په هېڅ صورت په خپل سر نرخونه تعیین نشي او عمده/پرچون خرڅوونکي جدي وڅارﺉ.

ښه مثال یې هغه هېواودنه درکوم چې موږ ترې د تېلو واردات کوو; هغوی یا په مکمل ډول دولتي دي او یا مستقیما برخه اخلي او نظارت خو هسې نه هم معلومه خبره ده چې بهترین دی. بل تاسو خپله د آریانا هوایي شرکت او د سلام مخابراتي شرکت وګورﺉ چې د دولت شتون پکې موثریت رامنځته کړی.

--------------------------

دوهمه برخه

٢- د څو مشخصو مافیایي کړیو په لاس کې د تېلو واردات مه ورکوﺉ.

١-١ د تېلو د ورود شرکتونو د جوازونو په ورکړه کې اسانتیا راولﺉ ترڅو کامل رقابت بازار ته لاره هواره شي او د بازار انحصاري رقابت او یا د بازار له څو اړخیز رقابت څخه وژغورل شو. شرکتونه به زیاد شي او د د سالم رقابت کچه به ډېره لوړه شي چې په نتېچه کې به خلک په ټیټ ترین قېمت تېل اخلي.

١-٢ پروسه باید د منظم او د نړۍ په سطحه قابل د استفادې ډېجیټل سېسټم له لورې مخته ولاړه شي ترڅو شفافیت ته لاره هواره شي.

-------------------------

دریمه برخه

٣- د زیاتې تقاضا په مقابل کې عرضه زیاته کړﺉ. ډیره تقاضا او کمه عرضه قېمتونه لوړوي.

٣-١ د محدودو هېوادونو د قراردادونو پر ځای له زیاتو هېوادونو سره د تېلو د ورود قراردادونه وکړﺉ. ازبکستان-ترکمنستان-روسیه-اېران-عراق... . که په لنډ ډول یې ووایم د OPEC، همسایه او منطقوي هېوادونو د تېلو قېمتونه معلوم کړﺉ او بیا تصمیم ونېسﺉ چې که زیات نوسانات پکې نوي ورسره قراردادونه لاسلیک کړﺉ. زیاته عرضه قېمتونه ټیټوي او سالم رقابت د زیاتېدو چانس زیاتېږې.

٢-٣ تقاضا تعیین کړﺉ. په احصایوي سکټور پانګونه وکړﺉ ترڅو تقاضا تعیین او د هغې مطابق مارکېټ عیار کړو. مسلکي کسان او ډېجیټلي سیسټمونه ته ضرورت دی.

-------------------------

څلورمه برخه

٤- د ذېدخلو ارګانونو موثر مدېریت وکړﺉ.

٤-١ د تجارانو معاملې او نرحنامې هره ورځ وڅارﺉ.

٤-٢ زموږ د تیلو صادراتي هېوادونو د تېلو په نماینده ګیو کې خپل استازې موظف کړﺉ ترڅو واقعي نرخ معلومات ورکړي او د امکان تر حده هلته د نرخونو نوساناتو مخه ونیسي او د دې ترڅنګ د اتلاف په صورت کې د یاد هېواد مسولو ارګانونو سره په اړېکه کې واوسي او هم زموږ چارواکې د ستونزې د حل په موخه خبر کړي.

٤-٣ د سوداګرۍ او صنایعو خونې تر ډېره مسولي دي او باید په څارنه کې شفاف او مهم رول ولوبوي. د انتقال مصارف، ګمرکي تعرفې او مالیاتو دقېقه محاسبه وکړي او بالاخره تمام شد قیمت په اړه معلومات ورکړي.

٤-٤ د پورته مادې له تطبیق وروسته باید د تجارانو ګټه/فیصدي تعین شي او عمده/پرچون خرڅوونکو ته نرخنامې ورکړي او باید تش په نوم نرخنامې ونه ټاکل شي، بلکې هره ورځ ترې جدي څارنه وشي.

--------------------------

پنځمه برخه

٥- د قاچاق مخنوی وکړﺉ.

تر ٥٠% بدون د کنټرول واردېدل(کرزي ادارې ریپورټ)

٥-١ په سرحداتو کلکه څارنه وکړﺉ. کچېرې په پټه اموال راتېر شي نو دولت ته به مالیه/تعرفه ورنکړي او لاندې اغیزې به ولري.

٥-١-٢ د دولت په عوایدو کې به د پام وړ کموالی راشي.

٥-١-٢ هغه سالم رقابت ته چې موږ په بازار کې زمېنه مساعده کړې له منځه به ولاړ شي ځکه دوی یې بیا له ټاکل شوي ټیټ نرخ پلوري نه نور شفاف سکټورونه به له سقوط سره مخ شي او د غیر رسمي اقتصاد Informal economy کچه به زیاته شي.

٥-٢ بې کیفیته تېل به بازارونو ته دننه شي او د چاپېریال ککړوالې، د مړېنې کچې زیاتوالی، د پوستکي سرطاني ناروغیو زیاتوالې او د موټرونو د خرابوالې کچه به په بېسارې ډول زیاته شي. ګټه یې له تاوان څو چنده کمه ده او فقط به مافیایي تجار ګټه وکړي.

٥-٣ زموږ لخوا د تعېن شوې تقاضا په سیستم به بده اغېزه ولري کچیرې قاچاق شي او یو ځل بیا به د عرضې او تقاضا نوسانات رامنځته شي او د تعادل حالت به له منځه لاړ شي.

--------------------------

شپږمه برخه

٦- که څه هم د شپږمې مادې دوهمې برخې سره تړاو لري اما مستقله هم کېدای شې هغه دا چې د ای ٩٢ پظرول او ایل ٠٢٦٢ نه ښکته تېل مه واردوﺉ او د امکان تر حده ای ٩٥ وارد کړﺉ. د کرزي حکومت په ورستیو کې هم تش په نوم بندیز په ای ٩٢ ولګید. د الوتکو لپاره له ترکمنستان نه سپین باکیفیته تېل وارد کړﺉ ځکه د نورو هېوادونو په پرتله ارزانه تمامېږې. زموږ الوتکو ته معمولا TC-1 واردېږې اما پدې ډله کې(JP-1 نه تر JP-7/ او JP-TS، JP-900، U-2, JET A-1) ترټولو ښه او اغېزمن وارد کړﺉ. بې کیفیته تېل منفي عواقب مې پورته تشریح کړل.

--------------------------

اوومه برخه

٧- د سټنډرډ ملي اداره دې خپل مسولیت ادا کړي اما څنګه؟

٧-١ دولت باید دا زمېنه ورته مساعده کړي ترڅو د قاچاق مخنوی او د معافیتي سیسټم په کچه کې کموالی راولي. دا پدې معنا چې دا دوه برخې د سټنډرډ ملې ادارې لخوا نه لېدل کیږې، نو بې کیفیته تېلو ورود ته زمېنه مساعدوي.

٧-٢ د کیفیت د چېک لابراتوارونه دې په ټولو لوازمو وسایلو تجهیز شي.

٧- ٣ د سرب(بنزینو) سلنه په پطرولو، د سلفر سلنه په ډېزلو او نورو عناصرو کې د شتون کچه او معیار وټاکي. معمولا د بنزین پنوم مواد پکې شتون لري چې د هوا د ککړوالې او سرطاني ناروغیو سبب ګرځي. دا اداره حتا دا ظرفیت هم لري چې د هر ټانکر تېل چېک کړي اما بدبختي بیا مخکې دا وه چې ناغیړي یې کوله چې لامل به یې ورسته ذکر شي. هدف لدې خبرې دا دی چې باید یو معیار شتون ولري او له هغه زیات چې پکې ولېدل شول ورته عکس العمل(لاندې ماده) وښودل شي.

٧-٤ بې کیفیته تېل لکه له ای ٩٠ او ایل ٠٢٦٢ ټیټ او همدارنګه د پرېماګون، پېچېنو او مازوت کلک بندیز ولګوﺉ.

---------------------------

اتمه برخه

٨- اداري فساد کچه، بوروکراسي، زورواکي او د حکومت مسوولو چارواکو ناسمه لاسوهنه باید په بشپړ ډول له منځه ولاړه شي.

---------------------------

نهمه برخه

٩- د مالي کال په ختمېدو سره په قراردادونو کتنه وکړﺉ او د ضروت او تقاضا/اقتصادي وضعیت/رقیبانو حالت څېړل/د صادراتي هېوادونو د تورم د کچې معلومول/د صادراتي هېوادونو د عرضې، بازار، مشتریانو او قوانېنو څېړلو وروسته په نوې بڼه قرارداد(نوو شرایطو وضعه کول) لاسلیک کړﺉ.

---------------------------

لسمه برخه

١٠- تجارانو ته له ٢ تر ٣ میاشتو وخت ورکړﺉ او هغه تېل یې چې اخیستي وارد کړي او له هغې وروسته ورته اجازه ورنکړل شي او تجاران هم باید له هغې وروسته د دا ډول بې کیفیته تېلو ورود قراردادونه ونکړي.

---------------------------

یوولسمه برخه

١١- کله چې انفلاسیون په داخل inflation او خارج د هېواد کې imported inflation موجود وي نو کوشش وکړﺉ خپلې ګمرکي تعرفې/مالیې کمې کړﺉ.

---------------------------

دولسمه برخه

١٢- د امکان ترحده ترانسپورټي لګښتونو کې کموالی راولﺉ او لاندې اقدامات وکړﺉ.

١٢-١ په رېل پټلیو جوړولو کې کوشش وکړﺉ( د نړۍ مهمو بانکونو مرستو او ذېدخلو هېوادونو پانګونه جذب کړﺉ)

١٢-٢ له هغو هېوادونو سره ښې اړېکې جوړې کړﺉ له کومو چې زموږ ټرانزیټ راتېرېږې، تر څو ستونزه اېجاد نکړي او د امکان تر حده راته مالیات هم کم/معاف کړي.

----------------------------

دیارلسمه برخه

١٣- کله چې مو ټول سټنډرډونه او نورمونه تعین کړل له هغې ورسته د ١٠ مادې په پام کې نېولو سره کچېرې تجارانو بیا دا ډول تېل وارد کړل نو تېل یې مسترد کړﺉ او نغدي جرېمه یې کړﺉ.

===========================

شیر???? ملي مسولیت له وجې

لعل ځاځی Lal Zazai

جنوری ٢٦ کال ٢٠٢٢

چهارشنبه

وخت ٧:١٩ p.m

0 Comment

0 Comment